Мал аж ахуйн дэмжлэг



  • Мал хамгаалах сан нь 2001 онд Мал сүргийг ган, зудаас хамгаалахад туслах үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх зорилгоор байгуулагдсан.
  • 2009 он хүртэл Тариалан Эрхлэлтийг Дэмжих сан
  • 2009-2011 онд ЗГХАгентлаг-Мал эмнэлэг, үржлийн газарт харъяалагдаж байсан.
  • 2006 онд батлагдсан “Засгийн газрын тусгай сангийн тухай” хууль болон ЗГ-ын 2011 оны 374 дүгээр тогтоолоор 12 орон тоотойгоор, ХАА-н асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүний эрхлэх асуудлын хүрээнд харьяалагдан байгуулагдаж, үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
  • Засгийн Газрын 2020 оны 01 дүгээр сарын 08-ны өдрийн 16 дугаар тогтоолоор Тариалан эрхлэлтийг дэмжих сан болон Мал хамгаалах санг нэгтгэж Хөдөө аж ахуйг дэмжих санг бий болгосон.
Үйл ажиллагааны үндсэн чиглэлүүд
  1. Үндэсний үйлдвэрт ноос болон арьс, шир бэлтгэж тушаасан малчин, мал бүхий иргэдэд мөнгөн урамшуулал олгох;
  2. Хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэгчидэд техник, тоног төхөөрөмж хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр болон түрээсийн гэрээ байгуулан олгох;
  3. Хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд эргэлтийн хөрөнгийн хөнгөлөлттэй зээлийн дэмжлэг үзүүлэх, зээлийн ашиглалтад хяналт тавих, зээлийг эргэн төвлөрүүлэх;
  4. Хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд мал, амьтан хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр олгох;
2012-2018 ОНУУДАД ОЛГОСОН ТЕХНИК, ТОНОГ ТӨХӨӨРӨМЖ

2003-2018 оны хооронд олгосон зээлийн дэмжлэг (хөтөлбөрөөр)

Он
Дэмжлэг авсан иргэн аж ахуйн нэгжийн тоо

Зээлийн
хүү /%/
Олгосон зээлийн дэмжлэг
/сая.төг/
2003-2008 /ШХ, ЭМААХДХ/
106
0-10
578,1
2009-2010 /ММХ, ЭМААХДХ/
189
0-5,04
2295.0
2011/ММХ, ЭМААХДХ/
329
2,4-6
5942.1
2012 он /ЭМААХДХ/
133
2,4
1654.5
2013 он /ЭМААХДХ/
104
2,4
2,170.5
2014 он /ЭМААХДХ/
108
2,4
1,990.0
2015 он /ЭМААХДХ/
127
3,6
1,278.0
2016 он /ЭМААХДХ/
118
3,6
1,554.0
2017 он /ЭМААХДХ/
49
3,6
990.0
2018 он /ЭМААХДХ/
25
3,6
1028,2
Нийт
1,279

19,480.4

ЗЭЭЛИЙН ДЭМЖЛЭГИЙН ТАЛААР
Тус сангаас “Шилмэл хээлтүүлэгч дэд хөтөлбөр”, “Эрчимжсэн мал аж ахуйн хөгжлийг дэмжих хөтөлбөр”, “Монгол мал” хөтөлбөрийн хүрээнд 2003-2018 онд нийт 26,830 сая төгрөг олгосон байна.
Үүнээс өнөөдрийн байдлаар зээлийн үлдэгдэл15720,9 сая төгрөг байгаагаас 6350,0 сая төгрөг нь Мал амьтанаар олгосон зээл юм.
Мөнгөн зээлийн үлдэгдэл 9370,9 сая төгрөг байгаагаас 3259,4 сая төгрөг нь хугацаа хэтэрсэн, 6111,5 сая төгрөг нь хугацаандаа байгаа зээл болно.
2018 онд аж ахуйн нэгж, иргэдэд олгосон зээл 1028,2 сая төгрөг, зээлийн хүү 149,0 сая төгрөг нийт 2018 онд зээлийн хэмжээ 1177,2 сая төгрөгөөр нэмэгдэж, 990,1 сая төгрөг эргэн төвлөрч буурснаар нийт зээлийн үлдэгдэл 9370,9 сая төгрөгт хүрсэн байна.
Нийт зээлийн үлдэгдэлийн 65,2 хувь нь хугацаандаа , 34,8 хувь нь хугацаа хэтэрсэн зээл болно.

МАЛ, АМЬТАНААР ОЛГОСОН ДЭМЖЛЭГ


Аж ахуйн нэгжийн нэр
Он
Олгосон зээлийн дэмжлэг/сая төгрөг/
Төлөгдсөн нь
Аж ахуйн нэгжийн тоо үлдэгдэл
Эцсийн үлдэгдэл
Үүнээс хугацаа хэтэрсэн нь
Хугацаандаа байгаа нь
Тайлбар
1
Гацуурт ХХК
2011, 2012
3,000.0
1,000.0
1
2,000.0
2,000.0

Эргэн төлөлт нь үхрээр
2
АТААСҮ ХХК
2013
450.0
-
1
450.0
450.0

Эргэн төлөлт нь алпен үүлдрийн ямаагаар
3
Бага-өлгий ХХК
2014
300.0
-
1
300.0

300.0
Эргэн төлөлт нь махны чиглэлийн хонь
4
Тайшир өргөө ХХК
2017
1,600.0
-
1
1,600.0

1,600.0
Махны чиглэлийн хонины үржлийн аж ахуй байгуулах
5
Газар агро ХХК
2017
1,000.0
-
1
1,000.0

1,000.0
Махны чиглэлийн цэвэр герефорд үүлдрийн үхэр үржүүлж, үржлийн аж ахуй бий болгох
6
Сэлэнгэ тариа ХХК
2017
1,000.0
-
1
1,000.0

1,000.0
Махны чиглэлийн цэвэр лимүзин үүлдрийн үхэр үржүүлж, үржлийн аж ахуй бий болгох
Нийт
7,350.0
1,000.0
6.0
6,350.0
2,450.0
3,900.0


БҮЛ ЗӨГИЙН ДЭМЖЛЭГ
2014 оны 09 дүгээр сарын 18-ны өдрийн А/101 тоот тушаалаар 800 бүл зөгий, үүр хайрцаг болон 500 эх зөгийг зөгийн аж ахуй эрхэлдэг 62 иргэн, аж ахуйн нэгжид хуваарилах, 3 жилийн хугацаатайгаар олгох тушаал гарч зээлийн гэрээ байгуулан олгосон.
2015-2018 оны хооронд зөгийн салбарт хэрэгжсэн томоохон арга хэмжээнүүд явагдсан байна.
– Зөгийчид яг байгалийн балт ургамал дээрээс балаа авч нэгдэн нөхөрлөл бий болгон Гацуурт ХХК-нд гэрээ байгуулан борлуулсан байна.
Михачи ХХК нь Япон улсруу өөрийн хураасан зөгийн балыг импортлон борлуулдаг болсон нь энэ бодлого амжилттай хэрэгжсэн гэх илрэл юм.
  • Эргэн төлөлт хийгдсэн20 иргэн, аж ахуйн нэгжээс 248 бүл зөгий
  • Хугацаагаа 1 жилээр сунгах хүсэлт өгсөн 22 иргэн, аж ахуй нэгжээс 255 бүл зөгий
  • Холбогдох боломжгүй байгаа 7 иргэний 82 бүл зөгий
  • Огт төлөлт хийгээгүй 13 иргэн, аж ахуйн нэгжийн 245 бүл зөгий
ТӨСВИЙН ЗЭЭЛ

Сангийн яам болон Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамны хооронд “Малын тэжээлийн хангамжийг нэмэгдүүлэх”-д зориулан олгох 40,0 тэрбум төгрөгийн зээлийг 2018 оны 08 сарын 01-ний дотор буцааж Сангийн яаманд төлөх нөхцөлтэйгээр төсвийн зээлийн гэрээг 2017 оны 12 сарын 06-ны өдөр байгуулсан.
ХХААХҮЯ-ны МААБХЗГ-аас зарласан дотооддоо үйлдвэрлэсэн болон ОХУ-аас малын өвс, тэжээл импортлох төсөл сонгон шалгаруулалтад тэнцэж Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдын 2017 оны А-149, А-161 тоот тушаалаар батлагдсан 40 тэрбум төгрөгийг 34 аж ахуйн нэгжтэй зээлийн болон барьцааны гэрээ байгуулж, эргэн төлөлтийг хариуцан ажиллаж байна.

МАЛ, АМЬТАН

Д/дМал, амьтаны төрөлДэмжлэгт хамрагдсан иргэн, ААН тооНэг бүрийн үнэМал, амьтаны тооНийт үнэ
Хонь
1Барга үзэмчин үүлдрийн хонь1300,0001,000300,000,000.00
Бодон 2008-2012
2Бодон15800,0001512,000,000.00
Мэгж 2008-2012
3Мэгж5626,6673924,440,000.13
Мэгж 2008-2013
4Мэгж16650,00011172,150,000.00
Бух 2007-2013
5Бух4762,50053,812,500.00
Гунж 2007-2013
6Гунж12762,5005541,937,500.00
Хар тарлан үхэр 2009-2016
7Хар тарлан үхэр202,800,25880196,018,041.10
8Хар тарлан үхэр
2,150,000327,950,000.00
Шар тарлан үүлдрийн өсвөр үхэр 2010-2016
9Шар тарлан үүлдрийн өсвөр үхэр31,327,50056,637,500.00
Шар тарлан үүлдрийн бух2014
10Шар тарлан үүлдрийн бух11,950,00011,950,000.00
Шар тарлан үүлдрийн өсвөр үхэр 2009-2013
11Шар тарлан үүлдрйин өсвөр үхэр,191,770,00094166,380,000.00
Шар тарлан үхэр 2009-2016
12Шар тарлан үхэр34946,264145137,208,245.20
Нийт дүн13012,695,6881,550990,483,786

ҮХРИЙН ТАЛААР

Мал аж ахуй эрхлэгчдэд 5 жилийн хугацаатай сүрэг сэлбэхэд тус болохуйц манай орны цаг уурын онцлог, чанар стандартын дагуу оруулж ирж хөнгөлөлттэй зээлийн гэрээ байгуулан үхрийг үхрээр нь эргэн төлөгдөх нөхцөлтэйгээр олгосон.
2016, 2017 онуудад мал сүргийн талаарх тайлан мэдээг аймгуудаас авсан. Хүндхэн өвөлжилт болсон цас зуд ихтэй аймгуудад мал ихээр хорогдох үзэгдэл гарсан. Мөн халдварт өвчний улмаас /шүлхий зэрэг/ устгалд оруулсан.
Байгалийн гамшиг, халдварт өвчнийг эс тооцвол үхэр нь ашиг шим сайтай үр өгөөжөө сайн өгдөг гэж малчид ам сайтай ярьлаа.
Үхэр нь 2-3 сэлгэлтийн дараагаас үүлдэрлэг байдал алдагдаж байгаагаас хамаарч тендерээр орж ирсэн үндсэн үнэтэй дүйцэж чадахгүй байгаад асуудал үүсэх эрсдэлтэй байна.скачать dle 12.0

Санал болгох

Мал аж ахуйн дэмжлэг



  • Мал хамгаалах сан нь 2001 онд Мал сүргийг ган, зудаас хамгаалахад туслах үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх зорилгоор байгуулагдсан.
  • 2009 он хүртэл Тариалан Эрхлэлтийг Дэмжих сан
  • 2009-2011 онд ЗГХАгентлаг-Мал эмнэлэг, үржлийн газарт харъяалагдаж байсан.
  • 2006 онд батлагдсан “Засгийн газрын тусгай сангийн тухай” хууль болон ЗГ-ын 2011 оны 374 дүгээр тогтоолоор 12 орон тоотойгоор, ХАА-н асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүний эрхлэх асуудлын хүрээнд харьяалагдан байгуулагдаж, үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
  • Засгийн Газрын 2020 оны 01 дүгээр сарын 08-ны өдрийн 16 дугаар тогтоолоор Тариалан эрхлэлтийг дэмжих сан болон Мал хамгаалах санг нэгтгэж Хөдөө аж ахуйг дэмжих санг бий болгосон.
Үйл ажиллагааны үндсэн чиглэлүүд
  1. Үндэсний үйлдвэрт ноос болон арьс, шир бэлтгэж тушаасан малчин, мал бүхий иргэдэд мөнгөн урамшуулал олгох;
  2. Хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэгчидэд техник, тоног төхөөрөмж хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр болон түрээсийн гэрээ байгуулан олгох;
  3. Хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд эргэлтийн хөрөнгийн хөнгөлөлттэй зээлийн дэмжлэг үзүүлэх, зээлийн ашиглалтад хяналт тавих, зээлийг эргэн төвлөрүүлэх;
  4. Хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд мал, амьтан хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр олгох;
2012-2018 ОНУУДАД ОЛГОСОН ТЕХНИК, ТОНОГ ТӨХӨӨРӨМЖ

2003-2018 оны хооронд олгосон зээлийн дэмжлэг (хөтөлбөрөөр)

Он
Дэмжлэг авсан иргэн аж ахуйн нэгжийн тоо

Зээлийн
хүү /%/
Олгосон зээлийн дэмжлэг
/сая.төг/
2003-2008 /ШХ, ЭМААХДХ/
106
0-10
578,1
2009-2010 /ММХ, ЭМААХДХ/
189
0-5,04
2295.0
2011/ММХ, ЭМААХДХ/
329
2,4-6
5942.1
2012 он /ЭМААХДХ/
133
2,4
1654.5
2013 он /ЭМААХДХ/
104
2,4
2,170.5
2014 он /ЭМААХДХ/
108
2,4
1,990.0
2015 он /ЭМААХДХ/
127
3,6
1,278.0
2016 он /ЭМААХДХ/
118
3,6
1,554.0
2017 он /ЭМААХДХ/
49
3,6
990.0
2018 он /ЭМААХДХ/
25
3,6
1028,2
Нийт
1,279

19,480.4

ЗЭЭЛИЙН ДЭМЖЛЭГИЙН ТАЛААР
Тус сангаас “Шилмэл хээлтүүлэгч дэд хөтөлбөр”, “Эрчимжсэн мал аж ахуйн хөгжлийг дэмжих хөтөлбөр”, “Монгол мал” хөтөлбөрийн хүрээнд 2003-2018 онд нийт 26,830 сая төгрөг олгосон байна.
Үүнээс өнөөдрийн байдлаар зээлийн үлдэгдэл15720,9 сая төгрөг байгаагаас 6350,0 сая төгрөг нь Мал амьтанаар олгосон зээл юм.
Мөнгөн зээлийн үлдэгдэл 9370,9 сая төгрөг байгаагаас 3259,4 сая төгрөг нь хугацаа хэтэрсэн, 6111,5 сая төгрөг нь хугацаандаа байгаа зээл болно.
2018 онд аж ахуйн нэгж, иргэдэд олгосон зээл 1028,2 сая төгрөг, зээлийн хүү 149,0 сая төгрөг нийт 2018 онд зээлийн хэмжээ 1177,2 сая төгрөгөөр нэмэгдэж, 990,1 сая төгрөг эргэн төвлөрч буурснаар нийт зээлийн үлдэгдэл 9370,9 сая төгрөгт хүрсэн байна.
Нийт зээлийн үлдэгдэлийн 65,2 хувь нь хугацаандаа , 34,8 хувь нь хугацаа хэтэрсэн зээл болно.

МАЛ, АМЬТАНААР ОЛГОСОН ДЭМЖЛЭГ


Аж ахуйн нэгжийн нэр
Он
Олгосон зээлийн дэмжлэг/сая төгрөг/
Төлөгдсөн нь
Аж ахуйн нэгжийн тоо үлдэгдэл
Эцсийн үлдэгдэл
Үүнээс хугацаа хэтэрсэн нь
Хугацаандаа байгаа нь
Тайлбар
1
Гацуурт ХХК
2011, 2012
3,000.0
1,000.0
1
2,000.0
2,000.0

Эргэн төлөлт нь үхрээр
2
АТААСҮ ХХК
2013
450.0
-
1
450.0
450.0

Эргэн төлөлт нь алпен үүлдрийн ямаагаар
3
Бага-өлгий ХХК
2014
300.0
-
1
300.0

300.0
Эргэн төлөлт нь махны чиглэлийн хонь
4
Тайшир өргөө ХХК
2017
1,600.0
-
1
1,600.0

1,600.0
Махны чиглэлийн хонины үржлийн аж ахуй байгуулах
5
Газар агро ХХК
2017
1,000.0
-
1
1,000.0

1,000.0
Махны чиглэлийн цэвэр герефорд үүлдрийн үхэр үржүүлж, үржлийн аж ахуй бий болгох
6
Сэлэнгэ тариа ХХК
2017
1,000.0
-
1
1,000.0

1,000.0
Махны чиглэлийн цэвэр лимүзин үүлдрийн үхэр үржүүлж, үржлийн аж ахуй бий болгох
Нийт
7,350.0
1,000.0
6.0
6,350.0
2,450.0
3,900.0


БҮЛ ЗӨГИЙН ДЭМЖЛЭГ
2014 оны 09 дүгээр сарын 18-ны өдрийн А/101 тоот тушаалаар 800 бүл зөгий, үүр хайрцаг болон 500 эх зөгийг зөгийн аж ахуй эрхэлдэг 62 иргэн, аж ахуйн нэгжид хуваарилах, 3 жилийн хугацаатайгаар олгох тушаал гарч зээлийн гэрээ байгуулан олгосон.
2015-2018 оны хооронд зөгийн салбарт хэрэгжсэн томоохон арга хэмжээнүүд явагдсан байна.
– Зөгийчид яг байгалийн балт ургамал дээрээс балаа авч нэгдэн нөхөрлөл бий болгон Гацуурт ХХК-нд гэрээ байгуулан борлуулсан байна.
Михачи ХХК нь Япон улсруу өөрийн хураасан зөгийн балыг импортлон борлуулдаг болсон нь энэ бодлого амжилттай хэрэгжсэн гэх илрэл юм.
  • Эргэн төлөлт хийгдсэн20 иргэн, аж ахуйн нэгжээс 248 бүл зөгий
  • Хугацаагаа 1 жилээр сунгах хүсэлт өгсөн 22 иргэн, аж ахуй нэгжээс 255 бүл зөгий
  • Холбогдох боломжгүй байгаа 7 иргэний 82 бүл зөгий
  • Огт төлөлт хийгээгүй 13 иргэн, аж ахуйн нэгжийн 245 бүл зөгий
ТӨСВИЙН ЗЭЭЛ

Сангийн яам болон Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамны хооронд “Малын тэжээлийн хангамжийг нэмэгдүүлэх”-д зориулан олгох 40,0 тэрбум төгрөгийн зээлийг 2018 оны 08 сарын 01-ний дотор буцааж Сангийн яаманд төлөх нөхцөлтэйгээр төсвийн зээлийн гэрээг 2017 оны 12 сарын 06-ны өдөр байгуулсан.
ХХААХҮЯ-ны МААБХЗГ-аас зарласан дотооддоо үйлдвэрлэсэн болон ОХУ-аас малын өвс, тэжээл импортлох төсөл сонгон шалгаруулалтад тэнцэж Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдын 2017 оны А-149, А-161 тоот тушаалаар батлагдсан 40 тэрбум төгрөгийг 34 аж ахуйн нэгжтэй зээлийн болон барьцааны гэрээ байгуулж, эргэн төлөлтийг хариуцан ажиллаж байна.

МАЛ, АМЬТАН

Д/дМал, амьтаны төрөлДэмжлэгт хамрагдсан иргэн, ААН тооНэг бүрийн үнэМал, амьтаны тооНийт үнэ
Хонь
1Барга үзэмчин үүлдрийн хонь1300,0001,000300,000,000.00
Бодон 2008-2012
2Бодон15800,0001512,000,000.00
Мэгж 2008-2012
3Мэгж5626,6673924,440,000.13
Мэгж 2008-2013
4Мэгж16650,00011172,150,000.00
Бух 2007-2013
5Бух4762,50053,812,500.00
Гунж 2007-2013
6Гунж12762,5005541,937,500.00
Хар тарлан үхэр 2009-2016
7Хар тарлан үхэр202,800,25880196,018,041.10
8Хар тарлан үхэр
2,150,000327,950,000.00
Шар тарлан үүлдрийн өсвөр үхэр 2010-2016
9Шар тарлан үүлдрийн өсвөр үхэр31,327,50056,637,500.00
Шар тарлан үүлдрийн бух2014
10Шар тарлан үүлдрийн бух11,950,00011,950,000.00
Шар тарлан үүлдрийн өсвөр үхэр 2009-2013
11Шар тарлан үүлдрйин өсвөр үхэр,191,770,00094166,380,000.00
Шар тарлан үхэр 2009-2016
12Шар тарлан үхэр34946,264145137,208,245.20
Нийт дүн13012,695,6881,550990,483,786

ҮХРИЙН ТАЛААР

Мал аж ахуй эрхлэгчдэд 5 жилийн хугацаатай сүрэг сэлбэхэд тус болохуйц манай орны цаг уурын онцлог, чанар стандартын дагуу оруулж ирж хөнгөлөлттэй зээлийн гэрээ байгуулан үхрийг үхрээр нь эргэн төлөгдөх нөхцөлтэйгээр олгосон.
2016, 2017 онуудад мал сүргийн талаарх тайлан мэдээг аймгуудаас авсан. Хүндхэн өвөлжилт болсон цас зуд ихтэй аймгуудад мал ихээр хорогдох үзэгдэл гарсан. Мөн халдварт өвчний улмаас /шүлхий зэрэг/ устгалд оруулсан.
Байгалийн гамшиг, халдварт өвчнийг эс тооцвол үхэр нь ашиг шим сайтай үр өгөөжөө сайн өгдөг гэж малчид ам сайтай ярьлаа.
Үхэр нь 2-3 сэлгэлтийн дараагаас үүлдэрлэг байдал алдагдаж байгаагаас хамаарч тендерээр орж ирсэн үндсэн үнэтэй дүйцэж чадахгүй байгаад асуудал үүсэх эрсдэлтэй байна.скачать dle 12.0

Санал болгох

khaads.mn